السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

91

تفسير الميزان ( فارسي )

ناصبه ، و چون اين مساله مربوط به علم نحو است خواننده را بدين علم ارجاع مىدهيم . * ( « فَما أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا . . . » ) * اين آيه تفصيل و شرحى است براى مساله روزى دادن كه قبلا بدان اشاره كرده بود ، و آن را تقسيم مىكند به رزق عمومى و خصوصى . رزق عمومى عبارت است از ماديات كه خداوند آن را هم به مؤمن و هم به كافر داده . و رزق خصوصى عبارت است از آنچه نزد خدا ذخيره شده براى آخرت مؤمنين به تنهايى . و به مناسبت ذكرى هم از اوصاف مؤمنين نموده و اشاره اى هم به آينده ستمكاران در قيامت مىكند . پس در جمله مورد بحث خطاب « اوتيتم » - به طورى كه از سياق برمىآيد - به عموم مردم است ، نه خصوص مشركين . و مراد از * ( « أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ » ) * تمامى نعمتهايى است كه خدا به مردم روزى كرده . و اگر كلمه « متاع » را به كلمه « حياة » اضافه فرموده ، اشاره است به اينكه نعمتهاى مادى ، روزى قطع مىشود و ثبات و دوامى ندارد . و معناى آيه اين است : آنچه به شما داده شده از نعمتهايى كه نزد شما است ، متاعى است كه در روزهاى اندكى از آن تمتع مىبريد . * ( « وَما عِنْدَ اللَّه خَيْرٌ وَأَبْقى لِلَّذِينَ آمَنُوا وَعَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ » ) * - مراد از * ( « ما عِنْدَ اللَّه » ) * ثوابهايى است كه خدا براى مؤمنين ذخيره كرده تا در آخرت به عنوان پاداش به ايشان بدهد . و لام در جمله * ( « لِلَّذِينَ آمَنُوا » ) * لام ملك است ، و اين جار و مجرور ظرف لغوى است . بعضى هم گفته‌اند لام متعلق است به كلمه « ابقى » . ولى وجه اول روشنتر است . « و بهتر بودن آنچه نزد خداست » بدين جهت است كه خالص است و آميخته با ناگواريها نيست و باقىتر بودن آن براى اين است كه مانند نعمتهاى دنيا با پايان پذيرفتن دنيا پايان نمىپذيرد . * ( « وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الإِثْمِ وَالْفَواحِشَ وَإِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ » ) * اين جمله عطف است بر جمله « الذين آمنوا » و اين آيه با دو آيه بعدش صفات نيك مؤمنين را مىشمارد . و اينكه بعضى از مفسرين آن را كلام تازه اى دانسته‌اند ، حرفى است كه با سياق سازش ندارد . و « كبائر الاثم » عبارت است از گناهان كبيره اى كه آثار سوئش بزرگ است ، و خداى تعالى از جمله آنها مىگسارى و قمار را شمرده ، و فرموده « قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ » « 1 » و كلمه « فواحش » جمع « فاحشة » است كه به معناى گناه شنيع و بىشرمانه است ، و خداى تعالى

--> ( 1 ) بگو در آن دو گناهى است بزرگ . سوره بقره ، آيه 219 .